Course Content
แนะนำบทเรียน
0/1
แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test)
0/1
แบบทดสอบท้ายบทเรียน (Post-test)
0/1
วิชาวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 (ว15101) ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2564
About Lesson

ศัพท์ที่ควรรู้

กลุ่มสิ่งมีชีวิต คือ สิ่งมีชีวิตตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป อาศัยอยู่รวมกันในแต่ละบริเวณในเวลาใดเวลาหนึ่ง

แหล่งที่อยู่ คือ บริเวณที่กลุ่มสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ เช่น สระน้ำ บึง ขอนไม้ ทะเล สนามหญ้า ป่าชายเลน

1.ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต

ในแต่ละแหล่งที่อยู่จะมีสิ่งมีชีวิตมากกว่าหนึ่งชนิดอาศัยอยู่รวมกัน จะมีรูปแบบความสัมพันธ์ที่เหมือนกันหรือแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับชนิดของสิ่งมีชีวิตและสภาพแวดล้อมที่อาศัยอยู่ เพื่อประโยชน์ต่อการดำรงชีวิต สามารถสรุปความสัมพันธ์ได้ 4 ด้าน ดังนี้

1) ความสัมพันธ์ด้านแหล่งที่อยู่อาศัย

ป่าไม้เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยสัตว์ บนต้นไม้เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์บางชนิด เช่น ลิง กระรอก นก มด ผึ้ง และเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของพืชบางชนิด เชน กาฝาก กล้วยไม้ป่า


เสืออาศัยอยู่ในป่า


นกอาศัยอยู่บนต้นไม้


ช้างอาศัยอยู่ในป่า


ผึ้งทำรังบนต้นไม้

 

2) ความสัมพันธ์ด้านแหล่งอาหาร

มีความสัมพันธ์ด้านการกินกันเป็นอาหาร เช่น

  • ปลาเป็นแหล่งอาหารของนกกระยาง
  • หญ้าเป็นแหล่งอาหารของวัว ม้า ควาย
  • กวางเป็นแหล่งอาหารของเสือและสิงโต
  • ข้าวโพดเป็นแหล่งอาหารของตั๊กแตนและนก
  • หนอนและไส้เดือนเป็นแหล่งอาหารของนก


นกกินปลาเป็นอาหาร


เสือกินกวางเป็นอาหาร


กบกินตั๊กแตนเป็นอาหาร

 

3) ความสัมพันธ์ด้านแหล่งหลบภัย

เพื่อหลบภัยจากศัตรู เช่น ปลาการ์ตูนซ่อนตัวอยู่ในดอกไม้ทะเล ปลาตีนและสัตว์อื่น ๆ ซ่อนตัวอยู่ในป่าชายเลน


ปลาการ์ตูนซ่อนตัวในดอกไม้ทะเล


ปะการังเป็นที่หลบภัยของสัตว์น้ำ


ป่ารกเป็นที่หลบภัยของสัตว์ป่า

4) ความสัมพันธ์ด้านแหล่งสืบพันธ์และเลี้ยงดูลูกอ่อน เช่น นกทำรังบนต้นไม้เพื่อเลี้ยงดูลูกอ่อน


นกทำรังบนต้นไม้เพื่อเลี้ยงดูลูกอ่อน

 

2.ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งไม่มีชีวิต

สิ่งมีชีวิตจำเป็นต้องอาศัยสิ่งไม่มีชีวิตเพื่อการดำรงชีวิต เช่น ใช้ดินและน้ำเป็นที่อยู่อาศัย ใช้อากาศเพื่อหายใจ เช่น

  • อากาศ สิ่งมีชีวิตใช้ในการหายใจ
  • แสง พืชใช้สร้างอาหาร แสงมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมของสัตว์ เช่น สัตว์บางชนิดออกหากินตอนกลางวัน สัตว์บางชนิดออกหากินตอนกลางคืน
  • น้ำ เป็นแหล่งที่อยู่และเป็นแหล่งอาหารของสัตว์น้ำและพืชน้ำ
  • อุณหภูมิ มีอิทธิพลต่อโครงสร้างและลักษณะของสิ่งมีชีวิต เช่น สัตว์ในเขตหนาวจะมีขนยาวหนาและมีชั้นไขมันใต้ผิวหนังหนา เพื่อให้ร่างกายอบอุ่น
  • ดินและแร่ธาตุ ช่วยในการเจริญเติบโตของพืช ดินเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์บางชนิด